#5b710d

Kringloopkrachten op school.

20.07.2015

Recycleren, composteren en ecologisch tuinieren … het lijkt de evidentie zelf. In de praktijk blijkt dit toch niet zo vanzelfsprekend te zijn. ‘Loois Jerommeke’, de kringloopwerking in Tessenderlo, ziet haar taak breed. Schoolkinderen leren composteren brengt hen ook inzicht bij in afval en recycleren. De vzw Vlaco reikt Jerommeke en de leerkrachten de lessen aan.

Kristel Vandenbroek
Algemeen coördinator Vlaco
Els De Picker
Diensthoofd Lokale besturen
Kristel Vandenbroek
Algemeen coördinator Vlaco
Els De Picker
Diensthoofd Lokale besturen

Het was een werk van lange adem, maar er is resultaat geboekt. “In onze gemeente is de chemische industrie gebleven en toch is de milieusituatie fors verbeterd. In de beken zwemmen er zelfs weer vissen! Wij zijn dan ook een voorbeeld voor vele gemeenten en steden,” zegt een trotse milieuambtenaar Philippe Luts.

Looise compostmeesters

De compostmeesterwerking begon heel bescheiden in Tessenderlo. Enkel Henri Geboors, David Daems en François Neuskens maakten er in het begin de dienst uit. Intussen zijn ze met tien. Dat men onverhoopt een versnelling hoger kon schakelen is aan het toeval te danken, vertelt François Neuskens. “Toen de PR-man van Loois Jerommeke, Roland Vanderstukken, drie jaar geleden een compostbak won, vroeg ik hem of hij ons kon helpen om contacten te leggen met scholen, want dat bleek moeilijk voor ons.” Vanderstukken was meteen enthousiast. “Ik heb toen een visietekst opgemaakt en het kader geschetst waarbinnen we wilden werken”, zegt hij. “Ik maakte ook duidelijk waar we binnen achttien jaar willen staan: we willen dan voor het eerst een generatie hebben opgevoed die niet meer tegenwerkt wanneer de kinderen het over recycleren en composteren hebben. We hebben nog vijftien jaar te gaan.”

Alle scholen doen mee

Vanderstukken stelde een map voor de scholen samen en baseerde zich daarbij op een publicatie over composteren met kinderen, opgesteld door Vlaco vzw die de OVAM, intercommunales en bedrijven die organisch-biologisch afval verwerken, groepeert. “Ik heb een selectie gemaakt uit die informatie en dat aan de vijf basisscholen van Tessenderlo voorgesteld. Met succes. De leerkrachten zagen meteen in dat die map het voor hen gemakkelijker zou maken. Om het boeiend te houden voorzagen we in elke les ook ‘doe-oefeningen’. Per leerjaar waren er pakketten van zes lessen voorzien. We kwamen overeen dat de leerkrachten en wijzelf ieder drie lessen zouden geven. Dat hebben we in 2013 in de basisscholen uitgeprobeerd. Intussen zijn de kleuterscholen erbij gekomen, en nu doet elke graad van elke school mee. Er is ook al een middenschool waar we les geven. De bedoeling is dat de leerkrachten straks ook onze drie lessen gaan geven en dat wij enkel gaan ondersteunen. Hopelijk zal zo over drie jaar elke graad zelfstandig kunnen werken. Dat vergroot ook de kans dat het zal blijven duren, want het is niet gemakkelijk om altijd compostmeesters te vinden.”

Met de scholen bezoekt ‘Loois Jerommeke’ nu ook afvalverwerkingsinstallaties en recyclageparken, en worden er zelfs boomplantacties opgezet.

Roland Vanderstukken is tevreden over het afgelegde parcours. “Het succes is mee te danken aan het enthousiasme van onze lesgevers", onderstreept hij.

Ook voor volwassenen

Een andere doelgroep zijn de volwassenen. Ook daarvoor laten de compostmeesters zich niet onbetuigd. Jaarlijks is er in mei het evenement “Bloem & Co en Superfestival”. Er wordt ook deelgenomen aan “Straat.net”, een opruimactie voor zwerfvuil die Limburg.net jaarlijks organiseert. Sinds twee jaar organiseren de compostmeesters ook de cursus “Vierkante-meter-tuinieren”, waarvoor er vorig jaar tachtig cursisten waren ingeschreven. In navolging hiervan is nu in de scholen ook een moestuingroep opgestart. Een groot succes kent ook de culinaire compostfietsroute, die telkens in juni op het programma staat.

“Sinds dit jaar werken we ook samen met de vereniging Tuinhier, die lezingen en snoeidemonstraties geeft. Tuinhier promoot het ecologisch tuinieren en recycleren, daarom zijn we op de vraag ingegaan. Voorlopig is die samenwerking nog enkelrichting maar we hopen op een echte wisselwerking met alle verenigingen”, legt François Neuskens uit. “Al deze inspanningen hebben als doel het milieubewustzijn aan te scherpen en zo de afvalberg kleiner te maken.”

3.000 compostbakken

Wordt die doelstelling ook gehaald in Tessenderlo? Philippe Luts: “Mede door het zelf composteren is het groenafval de laatste jaren met 30% verminderd. We hebben ook al zo’n 3.000 compostbakken verkocht, en dit op 8.000 gezinnen. Daarnaast hebben we op vier à vijf locaties meerdere hectaren als bloemenweide ingezaaid. We zijn dus zeker een milieubewuste gemeente. De grote boosdoener qua vervuiling is nog het verkeer, maar dat hebben wij niet in de hand.”

Vlaco leidt kringloopkrachten voor scholen op

Via Vlaco helpt de OVAM lokale compostmeesters bij de uitbouw van hun activiteiten. Vlaco werd opgericht in 1998 en heeft sindsdien al bijna 5.000 kringloopkrachten opgeleid. Uit een studie van 2012 blijkt dat meer dan de helft van de Vlamingen thuis composteert, en dat 70% één of meer kringlooptechnieken toepast.

Elfriede Anthonissen van Vlaco bevestigt dat scholen heel belangrijk zijn voor de lokale kringloopwerking. “In 2000 stelden we met de OVAM een map samen voor de scholen. Tien jaar later wilde de afvalintercommunale Limburg.net de scholenwerking verder uitbouwen en standaardiseren, want op veel plaatsen was er nog geen compostmeesterwerking. In 2011 hebben we de compostmeesters samengeroepen. Ook Goodplanet vzw, die wel ervaring had met lesgeven in scholen maar voor wie composteren nog geen item was, hebben we er toen bijgehaald. Sindsdien kan elke school via Limburg.net compostlessen aanvragen. Wij schakelen dan de compostmeesters in, en als dat niet mogelijk is, iemand van Goodplanet. Maar in Tessenderlo is dat niet nodig.”

Meer informatie

GERELATEERD