#5b710d

Eilanden voor strandjutters.

20.07.2015

Zo’n tien jaar geleden zat Nieuwpoort met twee grote pijnpunten opgezadeld. De vuilniszakken waren veel te laag geprijsd, wat niet meteen aanzette tot een correct sorteergedrag en inwoners van buurgemeenten verleidde tot ‘afvaltoerisme’. Daarnaast moest men het stellen met een zeer primitief recyclagepark waar controle vrijwel onbestaande was. Maar het tij is gekeerd. Vandaag is Nieuwpoort zelfs het voorbeeld voor de preventie van zwerfvuil op het strand.

Els De Picker
Diensthoofd Lokale besturen
Luc Leye
Milieuambtenaar Nieuwpoort
Els De Picker
Diensthoofd Lokale besturen
Luc Leye
Milieuambtenaar Nieuwpoort

Intussen is de prijs van de vuilniszakken verhoogd, werd een gft-ronde opgestart, en in 2007 is een Diftar-recyclagepark in gebruik genomen. Nieuwpoort was er ook als eerste bij om deel te nemen aan een innovatief proefproject om afval op het strand selectief in te zamelen.

Milieuambtenaar Luc Leye schetst hoe die omslag tot stand kwam. “In 2004 startte de provincie West-Vlaanderen het ‘pilootproject kustafval’ op, met financiële steun en samenwerking met de partners OVAM, Fost Plus, Europa (EFRO-steun), de afvalintercommunales en de kustgemeenten. Dat ging gepaard met de oprichting van de ‘Provinciale kustwerkgroep afval’. Toen die besloot om samen met Fost Plus een innovatief proefproject op te starten om het afval op het strand selectief in te zamelen, stelde het stadsbestuur van Nieuwpoort zich meteen kandidaat.”

Afvaleilanden

“In juni 2005 werd gestart met de plaatsing van een vijftal ‘afvaleilandjes’ op het strand van Nieuwpoort en in De Haan/Wenduine, van juni tot september. We hadden toen al ervaring opgedaan met blikcontainers die we op de zeedijk geplaatst hadden, en waarmee we op jaarbasis zo’n 7 ton recupereerden - overigens waardevol materiaal. Als dat kon op de zeedijk dan moest het ook op het strand kunnen. In overleg met de OVAM en Fost Plus is toen een ontwerp gemaakt waarbij we vanuit onze ervaring meegaven dat de inwerp-opening niet te groot mocht zijn. We vonden ook dat de recipiënten ‘basic’ moesten zijn”, vertelt Luc Leye.

In de volgende jaren gebeurden er nog meer aanpassingen. Zo werd de pmd-container van een speciale kleine inwerp-opening voorzien en is er een slot op de containers geplaatst. Er werd ook aandacht besteed aan de herkenbaarheid van de recipiënten, die tevens weer- en vandalismebestendig zijn en voorzien van pictogrammen en afbeeldingen met het oog op toeristen die geen Nederlands kennen.

Sinds de zomer van 2012 staan er nu op het strand van Nieuwpoort van de paasvakantie tot september 15 afvaleilanden, elk met twee semi-ondergrondse containers: één voor restafval en één voor pmd. In Middelkerke staan er 6. “De OVAM en Fost Plus namen de kosten voor de productie van de afvaleilanden en de communicatie - zo’n 35.000 euro - voor hun rekening, terwijl de gemeenten Nieuwpoort en Middelkerke instaan voor de kosten van de ondergrondse afvalcontainers, en voor de lediging en de montage en stockage van de afvaleilanden tijdens de wintermaanden”, licht Leye toe.

De PMD-analyse

In het najaar van 2012 wees een analyse van het ingezamelde pmd op een probleem. “Doordat er drankresten en zand in de flessen zat, lag het residupercentage op gemiddeld 42% van het gewicht. Niet-lege flessen beschouwt Fost Plus immers als residu, niet als pmd. Flessen die nog vloeistof of zand bevatten, zijn zwaarder en hebben dus een grote invloed op het residupercentage. Dat vertekent het beeld van de resultaten. Zonder die ‘gevulde’ flessen kwamen we in 2012 op een gecorrigeerd residugehalte van 31%.”

Op basis van de analyses werden toen nog enkele aanpassingen uitgevoerd. Zo kreeg het deksel van de pmd-containers een blauwe kleur in plaats van grijs, werd de diameter van de inwerp-opening verkleind naar 10 cm, en onderging de metalen structuur een bijkomende antivliegroestbehandeling.

Kleurrijke bakens

Daarnaast werden de afvaleilanden beter zichtbaar gemaakt, zegt Luc Leye. “In plaats van twee kregen de eilanden vier vlaggen, kruiselings opgesteld. Door hun halfronde vorm vallen ze ook beter op. We verhoogden de masten en gaven ze nieuwe kleuren mee. De locaties staan nu ook vermeld op de meertalige toeristische afval- en sorteergids voor de kust. De totale aanpassing van de sorteereilandjes kostte 15.000 euro en is gefinancierd door de OVAM en Fost Plus.”

Een jaar later

Op 6 augustus 2013 werden er 24 pmd-zakken van het Nieuwpoortse strand geanalyseerd. Het percentage residu bedroeg gemiddeld nog 38,6% (een kleine verbetering ten opzichte van 2012), maar het gecorrigeerde residugehalte was slechts 10,5%. “De impact van niet-lege flessen in de pmd-zak was in 2013 veel groter dan het jaar voordien. Communicatie rond deze problematiek kan een positieve impact hebben op het residupercentage in de toekomst”, meent Leye. “De afvaleilanden worden intens gebruikt en er is vooruitgang geboekt. Verbeteringen, zoals het optimaliseren van de visibiliteit en van de inwerp-opening, hebben ervoor gezorgd dat er minder restafval in de pmd-zakken is terechtgekomen.”

Een standaard voor de kust

“Voor dit jaar beschikken we over een serieus budget voor de selectieve afvalinzameling op het strand. Ook Oostende heeft interesse getoond”, zegt Els De Picker van de OVAM. “De tendens is dat er steeds meer verpakkingen vrijkomen op het openbaar domein. Wij willen daar geen zwerfvuil, maar men moet ook correct sorteren zoals thuis. Kwaliteit is belangrijk. Pmd vermengd met zand en restafval kan niet afgevoerd worden. Daarom zijn afvaleilandjes een oplossing, die ook duidelijk is voor anderstaligen of voor wie niet vertrouwd is met het sorteren van pmd. We willen dat nu met Fost Plus voor de hele kust gaan standaardiseren.”

GERELATEERD